# Dyskryminacja w pracy w Szwecji ze względu na pochodzenie — jakie masz prawa i jak zgłosić sprawę do DO

- Adres: https://popolsku.se/baza-wiedzy/dyskryminacja-w-pracy-szwecja-zgloszenie-do/
- Rodzaj: poradnik
- Region: cała Szwecja
- Dział: Praca i bezrobocie › Dyskryminacja i prawa w miejscu pracy
- Stan informacji na dzień: 17.10.2026
- Zweryfikowano: 17.10.2026
- Ostatnia zmiana: 17.10.2026
- Źródła:
  - [Riksdagen — Diskrimineringslag (2008:567), 1 kap. 1, 4, 5 §§; 2 kap. 1, 3, 18 §§; 5 kap. 1 §; 6 kap. 2–3 §§ (zm. do SFS 2025:736)](https://www.riksdagen.se/sv/dokument-och-lagar/dokument/svensk-forfattningssamling/diskrimineringslag-2008567_sfs-2008-567/)
  - [Diskrimineringsombudsmannen — Anmäl diskriminering (sposoby zgłoszenia, preskriptionstid, związek zawodowy; aktualizacja 1.10.2026)](https://www.do.se/diskriminerad/anmal-diskriminering)
  - [Diskrimineringsombudsmannen — Etnisk tillhörighet, en av diskrimineringsgrunderna (aktualizacja 1.10.2026)](https://www.do.se/diskriminerad/diskrimineringsgrunder/etnisk-tillhorighet-en-av-diskrimineringsgrunderna)
- Cytowanie: „Dyskryminacja w pracy w Szwecji ze względu na pochodzenie — jakie masz prawa i jak zgłosić sprawę do DO”, PoPolsku.se, stan informacji na dzień 17.10.2026, https://popolsku.se/baza-wiedzy/dyskryminacja-w-pracy-szwecja-zgloszenie-do/

---

W Szwecji gorsze traktowanie w pracy z powodu pochodzenia jest zakazane przez ustawę o dyskryminacji (*diskrimineringslagen*, SFS 2008:567). Nad jej przestrzeganiem czuwa Rzecznik ds. Dyskryminacji (*Diskrimineringsombudsmannen*, DO). Poradnik dotyczy całej Szwecji.

## Co ustawa uznaje za dyskryminację

Ustawa chroni przed dyskryminacją ze względu na **siedem podstaw** (*diskrimineringsgrunder*): płeć, tożsamość lub ekspresję płciową, pochodzenie etniczne, religię lub inne przekonania, niepełnosprawność, orientację seksualną i wiek.

**Pochodzenie etniczne** (*etnisk tillhörighet*) to według ustawy pochodzenie narodowe lub etniczne, kolor skóry lub podobna okoliczność. DO wyjaśnia, że pochodzenie narodowe oznacza wspólną przynależność narodową — jako przykład podaje wprost m.in. **Polaków** (*polacker*). Ochrona obejmuje więc osoby z Polski.

Język ani akcent nie są w ustawie osobną podstawą. Jeśli gorsze traktowanie wynika z twojego pochodzenia narodowego, chodzi o podstawę „pochodzenie etniczne”.

Ustawa wymienia sześć form dyskryminacji:

| Forma (szw.) | Co oznacza |
|---|---|
| *direkt diskriminering* | dyskryminacja bezpośrednia |
| *indirekt diskriminering* | dyskryminacja pośrednia |
| *bristande tillgänglighet* | brak dostępności |
| *trakasserier* | molestowanie (nękanie) |
| *sexuella trakasserier* | molestowanie seksualne |
| *instruktioner att diskriminera* | polecenie dyskryminowania |

## Kogo chroni ustawa w pracy

Pracodawca nie może dyskryminować:

- osób zatrudnionych,
- osób ubiegających się o pracę,
- praktykantów,
- osób wykonujących pracę jako pracownicy tymczasowi lub wynajęci (np. przez agencję pracy).

## Obowiązki pracodawcy

- **Zbadanie molestowania.** Gdy pracodawca dowie się, że pracownik uważa, że doznał molestowania, ma obowiązek zbadać okoliczności i w razie potrzeby podjąć działania, aby zapobiec dalszemu molestowaniu.
- **Zakaz odwetu** (*repressalier*). Pracodawca nie może karać pracownika za to, że zgłosił naruszenie ustawy, wziął udział w wyjaśnianiu sprawy albo odrzucił molestowanie.
- **Odszkodowanie.** Kto narusza zakaz dyskryminacji lub odwetu, płaci odszkodowanie za dyskryminację (*diskrimineringsersättning*) za doznaną krzywdę.

W sporze sądowym obowiązuje szczególna zasada dowodowa: jeśli osoba dyskryminowana przedstawi okoliczności, które dają podstawy przypuszczać, że doszło do dyskryminacji lub odwetu, to **pracodawca (strona pozwana) musi wykazać**, że do nich nie doszło.

## Krok 1: jeśli należysz do związku zawodowego

Jeśli jesteś członkiem związku zawodowego (*fackförbund*), a sprawa dotyczy miejsca pracy, DO zaleca, by **w pierwszej kolejności zwrócić się do związku**. Związki zawodowe mają pomagać swoim członkom w sprawach dyskryminacji w pracy.

## Krok 2: zgłoszenie do DO

Do DO możesz zgłosić m.in.:

- dyskryminację, w tym molestowanie, molestowanie seksualne i brak dostępności,
- odwet za zgłoszenie dyskryminacji,
- gorsze traktowanie w związku z urlopem rodzicielskim (*föräldraledighet*) lub urlopem na opiekę nad bliską osobą.

Sposoby zgłoszenia:

1. **Formularz internetowy** na formular.do.se — DO zaleca go zwłaszcza wtedy, gdy zgłoszenie zawiera dane wrażliwe. Wszystkie informacje wpisuj bezpośrednio w formularzu.
2. **Blankiet** (osobna wersja dla spraw z życia zawodowego — *arbetslivet*), wysłany e-mailem na do@do.se albo pocztą: Diskrimineringsombudsmannen, Box 4057, 169 04 Solna.
3. **Telefon 08-120 20 700** — jeśli ze względu na dostępność nie możesz wypełnić formularza.

Możesz zgłosić sprawę także w imieniu innej osoby, np. rodzic w imieniu dziecka.

Zanim wyślesz zgłoszenie, zapisz, co się wydarzyło, kiedy i kto był przy tym obecny — ułatwi ci to opis sprawy w formularzu. Załączników nie wysyłaj bez wcześniejszego kontaktu z DO: zgłoszenia są dokumentami publicznymi (*allmänna handlingar*), choć przed ich udostępnieniem DO sprawdza, które informacje są objęte tajemnicą.

## Co DO robi ze zgłoszeniem

- DO najpierw ocenia, **czy zgłoszenie zostanie zbadane**. Nie każda sprawa jest wyjaśniana.
- Jeśli DO zbada sprawę, informuje o zgłoszeniu stronę, której ono dotyczy, i prowadzi obiektywne postępowanie wyjaśniające.
- W sądzie DO albo organizacja non-profit, której statut na to pozwala, może wystąpić jako strona w imieniu osoby dyskryminowanej — za jej zgodą.

## Nie zwlekaj — terminy

Według DO termin przedawnienia (*preskriptionstid*) na skierowanie sprawy do sądu i żądanie odszkodowania wynosi **zwykle dwa lata**. W sprawach dotyczących życia zawodowego może być **znacznie krótszy — nawet dwa tygodnie**. Dlatego zgłoś sprawę jak najszybciej, a jeśli należysz do związku — skontaktuj się z nim od razu.

## Najważniejsze w skrócie

- Osoby z Polski są chronione przed dyskryminacją ze względu na pochodzenie narodowe.
- Zakaz dotyczy także kandydatów do pracy, praktykantów i pracowników agencji.
- Pracodawca musi zbadać zgłoszone molestowanie i nie może karać za zgłoszenie.
- Członkowie związku zaczynają od związku; pozostałe osoby zgłaszają sprawę do DO (formularz, blankiet, telefon).
- Terminy w sprawach pracowniczych mogą być bardzo krótkie.

Poradnik opiera się na tekście ustawy o dyskryminacji (Riksdagen) oraz na stronach Diskrimineringsombudsmannen o zgłaszaniu dyskryminacji i o podstawie „pochodzenie etniczne”.