# Testament w Szwecji — forma, dwóch świadków, kto nie może świadczyć i część należna zstępnym (laglott)

- Adres: https://popolsku.se/baza-wiedzy/testament-w-szwecji-swiadkowie-laglott/
- Rodzaj: poradnik
- Region: cała Szwecja
- Dział: Prawo i konsumenci › Spadki i testamenty
- Stan informacji na dzień: 18.10.2026
- Zweryfikowano: 18.10.2026
- Ostatnia zmiana: 18.10.2026
- Źródła:
  - [Sveriges riksdag — Ärvdabalk (1958:637), 7 kap. 1 §, 9 kap. 1 §, 10 kap. 1–4 §§, 23 kap. 5 §](https://www.riksdagen.se/sv/dokument-och-lagar/dokument/svensk-forfattningssamling/arvdabalk-1958637_sfs-1958-637/)
  - [Sveriges Domstolar (Domstolsverket) — Testamente](https://www.domstol.se/domstolsverket/amnen/familj/dodsfall-och-arv/testamente/)
- Cytowanie: „Testament w Szwecji — forma, dwóch świadków, kto nie może świadczyć i część należna zstępnym (laglott)”, PoPolsku.se, stan informacji na dzień 18.10.2026, https://popolsku.se/baza-wiedzy/testament-w-szwecji-swiadkowie-laglott/

---

W Szwecji zasady sporządzania testamentu (*testamente*) określa **ustawa spadkowa** (*ärvdabalken*, 1958:637). Testament daje dużą swobodę, ale nie pozwala pominąć ustawowych praw najbliższych — przede wszystkim **dzieci i dalszych zstępnych**. Szwedzki *laglott* nie jest tym samym co polski zachowek — przysługuje tylko zstępnym. Poradnik dotyczy całej Szwecji.

## Kto może sporządzić testament

- Testament może sporządzić osoba, która ukończyła **18 lat**.
- Osoba niepełnoletnia po ukończeniu **16 lat** może sporządzić testament dotyczący majątku, którym sama może rozporządzać.

Według sądów szwedzkich (*Sveriges Domstolar*) osoba w związku małżeńskim albo mająca zstępnych (*bröstarvingar* — dzieci, wnuki itd.) nie może rozporządzić majątkiem bez uwzględnienia ustawowych zasad dziedziczenia.

## Forma testamentu

Według ärvdabalken (10 rozdz. 1 §):

1. Testament sporządza się **na piśmie**.
2. Potrzebnych jest **dwóch świadków** (*testamentsvittnen*), **obecnych jednocześnie**.
3. W ich obecności osoba sporządzająca testament (*testator*) **podpisuje dokument** albo potwierdza, że podpis jest jej.
4. Świadkowie **podpisują się** na dokumencie. Muszą wiedzieć, że to **testament**, ale nie muszą znać jego treści.

Świadkowie **powinni** dopisać przy nazwisku zawód i miejsce zamieszkania oraz poświadczyć na dokumencie czas podpisania i inne okoliczności ważne dla ważności testamentu (10 rozdz. 2 §). Takie poświadczenie ma znaczenie dowodowe, gdyby testament był później kwestionowany.

### Testament w sytuacji nadzwyczajnej

Jeśli choroba lub inny nagły wypadek uniemożliwia sporządzenie testamentu w zwykłej formie, można rozporządzić majątkiem **ustnie przy dwóch świadkach** albo **bez świadków w dokumencie w całości napisanym i podpisanym własnoręcznie**. Taki testament traci ważność, jeśli przez **3 miesiące** później była możliwość sporządzenia testamentu w zwykłej formie (10 rozdz. 3 §).

## Kto nie może być świadkiem

Według ärvdabalken (10 rozdz. 4 §) świadkiem **nie może być**:

- osoba poniżej **15 lat** albo taka, która z powodu zaburzeń psychicznych nie rozumie znaczenia poświadczenia,
- **małżonek** lub **partner** (*sambo*) testatora,
- krewni testatora **w linii prostej** (rodzice, dzieci, wnuki itd.), **powinowaci** w linii prostej oraz **rodzeństwo** testatora.

Ponadto nikt nie może poświadczyć rozporządzenia **na swoją rzecz** ani na rzecz swojego małżonka, sambo, rodzeństwa, krewnych lub powinowatych w linii prostej. Pełnomocnik z pełnomocnictwa na przyszłość (*framtidsfullmaktshavare*), opiekun lub kurator nie może poświadczać rozporządzenia na rzecz osoby, którą się opiekuje, a członek zarządu spółki, stowarzyszenia, związku wyznaniowego czy fundacji — rozporządzenia na rzecz tej organizacji. Wyznaczenie na wykonawcę testamentu nie wyklucza bycia świadkiem.

## Laglott — część, która zawsze należy się zstępnym

- **Zstępni** (*bröstarvingar*) zmarłego mają zawsze prawo do **połowy swojego udziału ustawowego** (*arvslott*) — to tzw. **laglott** (ärvdabalken 7 rozdz. 1 §).
- Jeśli dziecko zmarło wcześniej lub zrzekło się spadku, dziedziczą jego dzieci.
- Jeśli testament narusza laglott, osoba zstępna może żądać **dostosowania testamentu** (*jämkning av testamente*) — **w ciągu 6 miesięcy** od otrzymania testamentu do wiadomości. Żądanie zgłasza się osobie uprawnionej z testamentu (*testamentstagare*) albo w pozwie do sądu.

## Kwestionowanie testamentu (klander)

- Spadkobierca, który uważa testament za nieważny, może wnieść do sądu **powództwo o unieważnienie** (*klander av testamente*) — **w ciągu 6 miesięcy** od zapoznania się z testamentem.
- Powództwo może wnieść tylko **spadkobierca**: małżonek pozostały przy życiu, spadkobierca ustawowy, a gdy nie ma małżonka ani krewnych uprawnionych do dziedziczenia — **Allmänna arvsfonden** (państwowy fundusz spadkowy).
- Spory o ważność testamentu rozstrzyga **sąd rejonowy** (*tingsrätt*).

## Wykonawca testamentu (testamentsexekutor)

W testamencie można wskazać **wykonawcę testamentu** (*testamentsexekutor*), który zamiast współspadkobierców zarządza majątkiem spadkowym (*dödsbo*) i wykonuje testament. Jeśli sąd ma ustanowić zarządcę spadku (*boutredningsman*), funkcję tę powierza się w pierwszej kolejności wykonawcy testamentu, chyba że są powody, by wyznaczyć kogoś innego. Gdy majątek spadkowy jest pod zarządem wykonawcy testamentu, wykonawca jest bez osobnej decyzji także osobą dokonującą działu spadku (*skiftesman*) — **chyba że** wyznaczono już innego skiftesman albo wykonawca sam jest współspadkobiercą (*delägare i boet*) (ärvdabalken 23 rozdz. 5 §).

## Najważniejsze w skrócie

- Testament: na piśmie, podpis w obecności dwóch świadków obecnych jednocześnie; świadkowie wiedzą, że to testament.
- Świadkiem nie może być m.in. osoba poniżej 15 lat, małżonek, sambo, krewni w linii prostej, rodzeństwo ani osoba, na której rzecz testament rozporządza.
- Zstępni mają zawsze prawo do laglott — połowy udziału ustawowego; żądanie jämkning w ciągu 6 miesięcy.
- Klander testamentu: powództwo w sądzie w ciągu 6 miesięcy.

Poradnik opiera się na tekście ustawy *ärvdabalken* opublikowanym przez Sveriges riksdag i stronie Sveriges Domstolar.