# Wypowiedzenie umowy w Szwecji i ochrona przed zwolnieniem (LAS) — okresy, powody i kolejność zwolnień

- Adres: https://popolsku.se/baza-wiedzy/wypowiedzenie-umowy-w-szwecji-las/
- Rodzaj: poradnik
- Region: cała Szwecja
- Dział: Praca i bezrobocie › Wypowiedzenie i ochrona przed zwolnieniem (LAS)
- Stan informacji na dzień: 16.10.2026
- Zweryfikowano: 16.10.2026
- Ostatnia zmiana: 16.10.2026
- Źródła:
  - [Riksdagen — ustawa o ochronie zatrudnienia (lag 1982:80 om anställningsskydd), §§ 7–11, 22, 25, 27, 33 b, 40–42](https://www.riksdagen.se/sv/dokument-och-lagar/dokument/svensk-forfattningssamling/lag-198280-om-anstallningsskydd_sfs-1982-80/)
  - [Arbetsförmedlingen — utrata pracy: rejestracja pierwszego dnia (Arbetslös, vad händer nu?)](https://arbetsformedlingen.se/for-arbetssokande/arbetslos---vad-hander-nu)
- Cytowanie: „Wypowiedzenie umowy w Szwecji i ochrona przed zwolnieniem (LAS) — okresy, powody i kolejność zwolnień”, PoPolsku.se, stan informacji na dzień 16.10.2026, https://popolsku.se/baza-wiedzy/wypowiedzenie-umowy-w-szwecji-las/

---

Zasady wypowiadania umów o pracę w Szwecji określa **ustawa o ochronie zatrudnienia** (*lag (1982:80) om anställningsskydd*, **LAS**), zmieniona reformą z 2022 r. Układ zbiorowy (*kollektivavtal*) może w niektórych sprawach przewidywać inne zasady — np. inną kolejność zwolnień.

## Kiedy pracodawca może wypowiedzieć umowę?

Wypowiedzenie przez pracodawcę musi mieć **uzasadnione przyczyny** (*sakliga skäl*). Mogą to być:

- **brak pracy** (*arbetsbrist*),
- **przyczyny dotyczące pracownika** (*personliga skäl*).

Wypowiedzenie nie jest uzasadnione, jeśli od pracodawcy można rozsądnie wymagać, żeby zaproponował ci **inną pracę** w firmie (*omplacering*). Przy przyczynach osobistych pracodawca zwykle nie może powołać się na okoliczności, o których wiedział dłużej niż dwa miesiące przed wypowiedzeniem.

## Jak musi wyglądać wypowiedzenie?

- Wypowiedzenie od pracodawcy musi być **na piśmie**.
- Musi zawierać informację, **co zrobić, żeby zakwestionować wypowiedzenie** albo żądać odszkodowania, oraz czy masz **prawo pierwszeństwa do ponownego zatrudnienia** i czy trzeba się o nie zgłosić.
- Na twoją prośbę pracodawca musi **podać przyczyny** wypowiedzenia — na piśmie, jeśli tego zażądasz.
- Wypowiedzenie wręcza się **osobiście**. Jeśli to nierealne, pracodawca może wysłać je **listem poleconym** na ostatni znany adres.

## Ile trwa okres wypowiedzenia?

Minimalny okres wypowiedzenia to **1 miesiąc** — dla obu stron. Gdy wypowiada pracodawca, okres zależy od łącznego stażu u tego pracodawcy:

| Staż u pracodawcy | Okres wypowiedzenia |
|---|---|
| poniżej 2 lat | 1 miesiąc |
| od 2 do 4 lat | 2 miesiące |
| od 4 do 6 lat | 3 miesiące |
| od 6 do 8 lat | 4 miesiące |
| od 8 do 10 lat | 5 miesięcy |
| 10 lat i więcej | 6 miesięcy |

Osoba, która skończyła **69 lat**, ma prawo najwyżej do 1 miesiąca wypowiedzenia i nie ma prawa pierwszeństwa opisanego niżej.

## Zwolnienia z braku pracy — kolejność (turordning)

Przy zwolnieniach z powodu braku pracy obowiązuje **kolejność zwolnień** (*turordning*):

- pierwszeństwo do zachowania pracy mają osoby z **dłuższym stażem** u pracodawcy; przy równym stażu — osoba starsza,
- kolejność ustala się osobno dla każdej jednostki (*driftsenhet*), a układ zbiorowy może przewidywać inną,
- pracodawca może **wyłączyć z kolejki najwyżej 3 osoby**, które uważa za szczególnie ważne dla dalszej działalności. Jeśli z tego skorzysta, przez kolejne 3 miesiące nie może wyłączać następnych.

### Pierwszeństwo do ponownego zatrudnienia

Po zwolnieniu z powodu braku pracy możesz mieć **prawo pierwszeństwa** (*företrädesrätt*) do ponownego zatrudnienia u tego pracodawcy, gdy:

- masz kwalifikacje do nowej pracy,
- twoje łączne zatrudnienie u pracodawcy w ostatnich **3 latach** trwało **ponad 12 miesięcy**. Do nowej szczególnej umowy na czas określony (*särskild visstidsanställning*, SÄVA) wystarczy ponad 9 miesięcy w takich umowach w ciągu 3 lat, a do nowej pracy sezonowej — ponad 6 miesięcy pracy sezonowej w ciągu 2 lat.

Prawo obowiązuje od wypowiedzenia do **9 miesięcy po zakończeniu pracy**. Przy pracy sezonowej obowiązuje do upływu **9 miesięcy od początku nowego sezonu**. Jeśli w wypowiedzeniu napisano, że trzeba się zgłosić, zgłoś pracodawcy, że chcesz skorzystać z pierwszeństwa.

## Jak zakwestionować wypowiedzenie?

| Co chcesz zrobić | Termin |
|---|---|
| Żądać uznania wypowiedzenia za nieważne | zawiadom pracodawcę **w ciągu 2 tygodni** od wypowiedzenia |
| Żądać odszkodowania | zawiadom drugą stronę **w ciągu 4 miesięcy** |

Jeśli wypowiedzenie nie zawierało wymaganych informacji, termin na żądanie uznania nieważności wynosi miesiąc od zakończenia zatrudnienia, a 4 miesiące na żądanie odszkodowania liczy się od dnia zakończenia zatrudnienia. **Przekroczenie terminów oznacza utratę roszczenia.** Jeśli należysz do związku zawodowego (*fackförbund*), skontaktuj się z nim od razu.

## Po zwolnieniu: zarejestruj się w Arbetsförmedlingen

Zarejestruj się w urzędzie pracy (**Arbetsförmedlingen**) w e-usłudze „Skriv in dig” **pierwszego dnia bez pracy**. Kasa ubezpieczenia od bezrobocia (*a-kassa*) ocenia prawo do zasiłku od dnia rejestracji, a rejestracja pierwszego dnia chroni twój dochód stanowiący podstawę zasiłku chorobowego (SGI) w Försäkringskassan.

Poradnik opiera się na tekście ustawy o ochronie zatrudnienia w serwisie Riksdagen oraz na stronie Arbetsförmedlingen dla osób, które straciły pracę.