Dodatek mieszkaniowy (bostadsbidrag) w Szwecji — kto go dostanie, jak liczy się dochód i jak złożyć wniosek

Dodatek mieszkaniowy (bostadsbidrag) to wsparcie szwedzkiej kasy ubezpieczeń (Försäkringskassan) dla gospodarstw domowych z niskimi dochodami. Przysługuje dwóm grupom:

• rodzinom z dziećmi (bostadsbidrag för barnfamiljer),
• młodym dorosłym bez dzieci w wieku od 18 do 28 lat — dodatek nie przysługuje, gdy wnioskodawca albo jego małżonek ukończył 29 lat (kodeks ubezpieczeń społecznych, socialförsäkringsbalken, rozdz. 96 § 10–11).

Ten poradnik opisuje przede wszystkim dodatek dla rodzin z dziećmi.

Warunki

• dzieci mieszkają we wspólnym gospodarstwie co najmniej 30 dni w roku;
• wnioskodawca mieszka w lokalu, którego dotyczy wniosek, i jest w nim zameldowany w rejestrze ludności (folkbokföring);
• mieszka w Szwecji (są wyjątki wynikające z przepisów UE).

Jeśli dziecko mieszka u ciebie mniej niż mniej więcej połowę czasu, obowiązuje dodatkowy warunek: mieszkanie musi mieć co najmniej 2 pokoje z kuchnią i powierzchnię co najmniej 40 m².

Ile można dostać

Maksymalny dodatek dla rodzin z dziećmi według Försäkringskassan:

Faktyczna kwota zależy od dochodu, kosztów mieszkania i liczby dzieci. Försäkringskassan ma kalkulator Räkna på bostadsbidrag.

Jak liczy się dochód

• We wniosku podaje się szacunek rocznego dochodu brutto na okres, którego dotyczy dodatek.
• Do dochodu wlicza się m.in. wynagrodzenie, zasiłek z a-kassa, nieopodatkowane świadczenia na naukę z CSN (studiebidrag, studiestartsstöd) i dochody kapitałowe. Majątek powyżej 100 000 kr też wpływa na wysokość dodatku.
• Małżonkowie i partnerzy mieszkający razem (sambo) składają wspólny wniosek.

Rozliczenie po roku i zmiana od 2027 r.

• Obecnie Försäkringskassan rozlicza dodatek po zakończeniu roku na podstawie faktycznych dochodów. Przy dochodzie wyższym niż szacowany trzeba zwrócić nadpłatę, a czasem zapłacić dodatkową opłatę (sanktionsavgift). Przy dochodzie niższym możliwa jest dopłata.
• Od 1 stycznia 2027 r. Försäkringskassan przestaje rozliczać większość dodatków rok później — dochody będą kontrolowane co miesiąc.

Warunek kwalifikacji od 1 stycznia 2027 r.

Riksdag zdecydował, że osoby, które przeprowadzą się do Szwecji po przełomie roku 2027, dostaną m.in. bostadsbidrag dopiero po spełnieniu warunku kwalifikacji (kvalificering). Wystarczy spełnić jeden z warunków:

• 5 lat zamieszkania w Szwecji w okresie 15 lat — do tych 5 lat wlicza się także czas zamieszkania w innym kraju UE/EOG, np. w Polsce,
• dochód z pracy lub własnej działalności co najmniej 40 032 kr miesięcznie przez 6 kolejnych miesięcy,
• dochód z pracy lub własnej działalności co najmniej 20 850 kr miesięcznie w 12 z ostatnich 24 miesięcy.

Liczą się tylko dochody uzyskane po przeprowadzce do Szwecji. Progi dochodu są co roku dostosowywane do kwoty bazowej (inkomstbasbelopp). Osoby z wyjątkowo silnym wcześniejszym związkiem ze Szwecją mogą dostać świadczenia bez spełnienia tych warunków.

Osoby, które mieszkają w Szwecji przed 1 stycznia 2027 r., nie są objęte nowymi przepisami. Jak nowe zasady stosuje się w twojej sytuacji, wyjaśni Försäkringskassan.

Jak złożyć wniosek

1. Oblicz orientacyjną kwotę w kalkulatorze Försäkringskassan.
2. Przygotuj szacunek dochodu wszystkich dorosłych w gospodarstwie i dokumenty dotyczące mieszkania.
3. Złóż wniosek w e-usłudze Försäkringskassan Ansök om bostadsbidrag. Formularz papierowy 5096 jest przeznaczony dla osób z chronionymi danymi osobowymi (skyddade personuppgifter).
4. Przy kompletnym wniosku decyzja przychodzi zwykle w ciągu miesiąca i obowiązuje najwyżej 12 miesięcy — potem trzeba złożyć nowy wniosek.

Wniosek warto złożyć jak najszybciej: dodatek przysługuje dopiero od miesiąca złożenia wniosku — nie wypłaca się go wstecz.

Poradnik opiera się na stronach Försäkringskassan o bostadsbidrag dla rodzin z dziećmi, o kwalifikacji do ubezpieczeń społecznych i o zmianach od 2027 r. oraz na kodeksie ubezpieczeń społecznych (socialförsäkringsbalken) w serwisie Riksdagu.