Jak założyć konto bankowe w Szwecji bez długiej historii i co zmienia brak personnummer

Bez szwedzkiego konta trudno dostać pensję czy płacić rachunki. Szwedzkie prawo daje osobom z UE prawo do podstawowego konta płatniczego (betalkonto med grundläggande funktioner) — także na początku pobytu.

Prawo do konta z podstawowymi funkcjami

Według ustawy o usługach płatniczych (lag 2010:751 om betaltjänster, rozdz. 4 a § 1):

• bank nie może odmówić konsumentowi z legalnym pobytem w EOG otwarcia konta płatniczego z podstawowymi funkcjami;
• wyjątki: gdy otwarcie konta byłoby sprzeczne z przepisami o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy albo gdy istnieją szczególne powody (särskilda skäl) przeciwko udostępnieniu konta.

Finansinspektionen (szwedzki nadzór finansowy) potwierdza, że prawo to mają konsumenci mieszkający w Szwecji lub innym kraju EOG.

Co obejmuje konto podstawowe

Według ustawy (rozdz. 4 a § 2):

• otwarcie, prowadzenie i zamknięcie konta,
• wpłaty,
• wypłaty gotówki w EOG,
• płatności w EOG: polecenia zapłaty, płatności kartą debetową i przelewy.

Bank nie może ograniczać liczby takich operacji. Może pobierać za konto rozsądne opłaty (rozdz. 4 a § 4).

Brak personnummer

• Według Konsumenternas Bank- och finansbyrå (bezpłatnego biura porad dla konsumentów) brak personnummer nie jest sam w sobie szczególnym powodem do odmowy otwarcia konta.
• Bez szwedzkiego dokumentu tożsamości bank sprawdza tożsamość na podstawie zagranicznego paszportu albo innego dokumentu tożsamości. Bank może też korzystać z numeru koordynacyjnego (samordningsnummer).

Pytania banku (kundkännedom)

Bank ma obowiązek poznać klienta (kundkännedom). Dlatego pyta np. skąd pochodzą pieniądze albo gdzie płacisz podatki. Odpowiedzi są potrzebne do rozpatrzenia wniosku.

Termin i odmowa

• Bank musi zdecydować najpóźniej w ciągu 10 dni bankowych od otrzymania kompletnego wniosku (rozdz. 4 a § 3).
• Odmowę bank przekazuje niezwłocznie, na piśmie i bezpłatnie, ze wskazaniem, gdzie można złożyć skargę, oraz — jeśli to możliwe — z uzasadnieniem.

Jak odwołać się od odmowy

1. Złóż skargę do osoby odpowiedzialnej za reklamacje w banku (klagomålsansvarig).
2. Jeśli to nie pomoże, możesz zwrócić się do Krajowej Komisji ds. Skarg Konsumenckich (Allmänna reklamationsnämnden, ARN). W sporach o konto podstawowe ARN rozpatruje sprawę bez minimalnej kwoty sporu.

Lista kontrolna

1. Paszport albo dowód osobisty.
2. Samordningsnummer albo personnummer — jeśli już masz.
3. Gotowość do odpowiedzi na pytania o źródło pieniędzy i miejsce płacenia podatków.
4. Pisemny wniosek o konto z podstawowymi funkcjami — warto użyć tej nazwy wprost.

Poradnik opiera się na ustawie o usługach płatniczych (SFS 2010:751) w serwisie Riksdagu, stronach Finansinspektionen o prawie do konta i odmowie oraz stronach Konsumenternas Bank- och finansbyrå.