Jak dostać personnummer po przeprowadzce do Szwecji — zgłoszenie w Skatteverket i dokumenty

Numer osobisty (personnummer) dostaje się w Szwecji dopiero wtedy, gdy urząd skarbowy (Skatteverket) wpisze cię do rejestru ludności (folkbokföring). Nie ma osobnego wniosku o sam numer: składasz zgłoszenie przeprowadzki do Szwecji, a numer jest nadawany przy pierwszym wpisie do rejestru.

Poradnik dotyczy osób z obywatelstwem Polski i innych krajów UE/EOG, które przeprowadzają się do Szwecji na dłużej. Członkowie rodziny spoza UE/EOG mają osobną ścieżkę w urzędzie migracyjnym (Migrationsverket).

Czy muszę zgłosić przeprowadzkę?

Zgłoszenie przeprowadzki do Szwecji składasz, jeśli planujesz mieszkać w Szwecji co najmniej rok. Dotyczy to zarówno osób, które przyjeżdżają do pracy, jak i tych, które będą się utrzymywać z własnych środków. O tym, czy spełniasz warunki wpisu do folkbokföring, decyduje Skatteverket.

Przy zgłoszeniu trzeba wykazać, że masz prawo pobytu (uppehållsrätt). Prawo pobytu wynika z pracy, prowadzenia firmy, studiów albo posiadania wystarczających środków na utrzymanie. Jeśli masz obywatelstwo UE i prawo pobytu, nie potrzebujesz zezwolenia na pobyt i nie musisz kontaktować się z Migrationsverket — wpis do rejestru ludności i personnummer załatwiasz w Skatteverket.

Uwaga: osoba, która przyjeżdża szukać pracy, może przebywać w Szwecji przez sześć miesięcy, ale zwykle nie jest wpisywana do rejestru ludności, bo Skatteverket nie może przyjąć, że zostanie co najmniej rok. Wyjątki ocenia się indywidualnie.

Jak zgłosić przeprowadzkę krok po kroku?

1. Wypełnij zgłoszenie w e-usłudze „Flytta till Sverige” na stronie Skatteverket. E-usługa jest dostępna po angielsku, arabsku, ukraińsku i szwedzku. Zgłoszenie można też złożyć bezpośrednio w biurze obsługi.
2. Umów wizytę w biurze obsługi (servicekontor) przez system rezerwacji Statens servicecenter. Wizyta jest obowiązkowa: po przyjeździe do Szwecji musisz osobiście przejść kontrolę tożsamości.
3. Zabierz na wizytę paszport albo dowód osobisty. W biurze obsługi sprawdzą i skopiują dokument, a następnie od razu go zwrócą.
4. Pokaż dokumenty potwierdzające prawo pobytu (patrz niżej) oraz podaj pełny adres w Szwecji.
5. Bądź w kontakcie z urzędem. Skatteverket może poprosić o dodatkowe informacje. Jeżeli urząd nie może się z tobą skontaktować, zgłoszenia nie da się rozpatrzyć — wtedy nie nastąpi wpis do rejestru ani nadanie personnummer.

Jakie dokumenty przygotować?

Dokument tożsamości i adres

• Paszport albo krajowy dowód osobisty (nationellt identitetskort), np. polski dowód osobisty.
• Pełny adres w Szwecji, z numerem mieszkania, jeśli jest.
• Imię i nazwisko osoby, z którą mieszkasz, jeśli z kimś mieszkasz.
• Twoje nazwisko powinno być na drzwiach albo skrzynce pocztowej.
• Adresu z dopiskiem c/o (care of) Skatteverket nie zarejestruje.

Jeżeli na początku mieszkasz tymczasowo, np. w hotelu lub hostelu, podaj ten adres w zgłoszeniu. Jeśli przeprowadzisz się, zanim nastąpi wpis do rejestru i nadanie personnummer, zgłoś nowy adres i datę, od której tam mieszkasz, przez infolinię Skatteverket (Skatteupplysningen) albo w biurze obsługi.

Gdy przyjeżdżasz do pracy

Pokaż umowę o pracę albo podobny dokument, np. zaświadczenie o zatrudnieniu (tjänstgöringsintyg), z którego wynika, że pracujesz pod kierownictwem pracodawcy i za wynagrodzeniem. Umowa powinna być zwykle podpisana przez ciebie i pracodawcę i zawierać:

• twoje imię, nazwisko i adres,
• nazwę, numer organizacyjny i adres pracodawcy,
• czas pracy, np. liczbę godzin tygodniowo,
• pozostałe warunki: datę rozpoczęcia pracy (tillträdesdag), okres wypowiedzenia, urlop, wynagrodzenie i świadczenia,
• opis obowiązków,
• informację o układzie zbiorowym (kollektivavtal), jeśli obowiązuje.

Jeśli praca już się rozpoczęła, możesz dodatkowo pokazać grafik pracy albo paski wynagrodzenia.

Gdy prowadzisz własną firmę

Musisz wykazać rzeczywistą i samodzielną działalność gospodarczą, np. umowami z klientami, fakturami, rejestracją w szwedzkim rejestrze firm (Bolagsverket) albo deklaracjami VAT.

Gdy utrzymujesz się z własnych środków

Pokaż, że masz wystarczające środki na utrzymanie przez co najmniej rok pobytu w Szwecji, np. wyciąg z konta bankowego albo zaświadczenie o pobieraniu emerytury. Jeśli przeprowadza się z tobą rodzina, środki muszą wystarczyć na utrzymanie całej rodziny. Możesz też przedstawić koszty utrzymania mieszkania, czyli czynsz, prąd i ubezpieczenie domowe. Podaj również cel pobytu w Szwecji.

Gdy przeprowadzasz się z rodziną

• Małżonek, małżonka albo zarejestrowany partner lub partnerka: akt małżeństwa, odpis z rejestru stanu cywilnego albo inny dokument potwierdzający związek.
• Osoba w związku nieformalnym (sambo): dokumenty potwierdzające wspólne gospodarstwo domowe, np. wspólny adres w rejestrze, wspólna umowa najmu albo wspólne rachunki lub wyciągi.
• Dzieci poniżej 21 lat: dokument potwierdzający pokrewieństwo, a przy dzieciach poniżej 18 lat — także władzę rodzicielską. Zgłoszenie dziecka podpisują wszystkie osoby sprawujące opiekę; osoba, która nie może przyjść, daje pisemną zgodę. Dziecko, które ukończyło 16 lat, może samo podpisać swoje zgłoszenie.
• Inni członkowie rodziny (np. dorosłe dzieci powyżej 21 lat, rodzice, rodzeństwo): dokument o pokrewieństwie oraz dowód zależności finansowej, wspólnego gospodarstwa domowego przed przeprowadzką albo poważnych powodów zdrowotnych, które wymagają osobistej opieki.

Członkowie rodziny z krajów spoza UE/EOG kontaktują się z Migrationsverket.

Ile to trwa?

Skatteverket podaje na stronie o czasie rozpatrywania spraw, że po zgłoszeniu przeprowadzki do Szwecji mija około 5 tygodni, zanim sprawa trafi do urzędnika. To czas do przydzielenia sprawy, a nie do wydania decyzji. Sprawdź aktualny czas na stronie Skatteverket o czasie rozpatrywania, bo urząd go aktualizuje.

Co dalej po otrzymaniu personnummer?

• Personnummer dostajesz przy pierwszym wpisie do rejestru ludności.
• Dopiero po wpisie do folkbokföring i nadaniu numeru możesz złożyć w Skatteverket wniosek o szwedzki dowód tożsamości (id-kort).
• Po pięciu latach prawa pobytu w Szwecji masz stałe prawo pobytu. Można wtedy wystąpić do Migrationsverket o zaświadczenie o stałym prawie pobytu, które przydaje się w kontaktach z urzędami. Stałe prawo pobytu wygasa dopiero po ponad dwóch latach nieprzerwanego pobytu poza Szwecją.

Najczęstsze problemy

• Brak dokumentów na co najmniej rok pobytu — Skatteverket ocenia, czy planowany pobyt potrwa co najmniej rok. Umowa i inne dokumenty powinny to uzasadniać.
• Brak nazwiska na drzwiach lub skrzynce — sprawdź to przed wizytą, szczególnie przy podnajmie.
• Nieodebrane pisma lub telefony z urzędu — podaj aktualne dane kontaktowe; bez kontaktu zgłoszenie nie zostanie rozpatrzone.

Poradnik opiera się na stronach Skatteverket o przeprowadzce do Szwecji osób z obywatelstwem UE/EOG oraz na informacjach Migrationsverket o swobodzie przemieszczania się w UE.