Pomoc psychologiczna w Szwecji — vårdcentral, psychiatria, pomoc w kryzysie i tłumacz

W Szwecji opiekę zdrowotną, także psychiatryczną, organizują regiony — dlatego szczegóły i kontakty różnią się w zależności od miejsca zamieszkania. Ogólne zasady opisuje serwis 1177 (wspólny serwis regionów), a przykłady regionalne podajemy dla Regionu Sztokholm. Poradnik dotyczy całej Szwecji.

Pierwszy krok: vårdcentral lub 1177

Skontaktuj się z przychodnią (vårdcentral), jeśli czujesz się tak źle, że wpływa to na twoje codzienne życie, i trwa to od kilku tygodni lub dłużej. W przychodni możesz dostać wsparcie i leczenie m.in. przy:

• lęku i niepokoju, stresie,
• problemach ze snem,
• atakach paniki,
• obniżonym nastroju,
• podejrzeniu depresji, ADHD lub OCD.

Region Sztokholm podaje, że vårdcentral pomaga przy łagodnej i umiarkowanej depresji i lęku, doradza w sprawie stylu życia i radzenia sobie ze stresem, a w przychodni możesz porozmawiać z psychologiem lub kuratorem (kurator). W razie potrzeby przychodnia kieruje do psychiatrii specjalistycznej — np. przy ciężkiej depresji, chorobie dwubiegunowej, PTSD czy zaburzeniach odżywiania.

Telefon 1177 działa całą dobę: udziela porad medycznych i pomaga ustalić, gdzie szukać opieki — także gdy martwisz się o bliską osobę. Z wieloma przychodniami możesz się też skontaktować, logując się na 1177.se.

W Regionie Sztokholm przez 1177 zgłosisz się też na terapię poznawczo-behawioralną przez internet (internetbaserad KBT).

Pomoc przez pracę lub uczelnię

• Osoby pracujące mogą czasem dostać pomoc w medycynie pracy (företagshälsovård).
• Studenci uczelni wyższych mogą zwrócić się do studenckiej służby zdrowia (studenthälsan).

Dzieci i młodzież

• Rodzic może szukać pomocy dla dziecka do 18. roku życia.
• Dzieci poniżej 6 lat — ośrodek zdrowia dziecka (BVC).
• Od 13 lat — poradnia dla młodzieży (ungdomsmottagning).
• Psychiatria dziecięca i młodzieżowa — BUP (barn- och ungdomspsykiatri).
• W szkole — rozmowa z kimś ze szkolnej opieki zdrowotnej i psychologicznej (elevhälsan).

Od 13. roku życia dziecko może samo kontaktować się z opieką przez 1177.se (logowanie e-legitymacją). Od 18 lat osoba sama szuka pomocy.

Nagły kryzys

Zadzwoń pod 112 albo zgłoś się na psychiatryczną izbę przyjęć (psykiatrisk akutmottagning), jeśli ty lub ktoś bliski macie poważne myśli lub plany samobójcze, myśli o samookaleczeniu albo o skrzywdzeniu innej osoby. Jeśli ktoś bliski ma takie myśli, pomóż mu skontaktować się z opieką.

W Regionie Sztokholm możesz też zadzwonić do psychiatrycznego punktu dyżurnego (psykiatrisk jourmottagning) albo skorzystać z linii wsparcia Hjälplinjen (telefon lub czat).

Wizyta z tłumaczem

Jeśli nie mówisz po szwedzku lub trudno ci zrozumieć informacje po szwedzku, możesz dostać tłumacza (språktolk) w opiece zdrowotnej:

• powiedz o tym przy rezerwacji wizyty i podaj język (np. polski),
• tłumacz może być na miejscu, przez telefon lub przez wideo,
• tłumacz ma obowiązek zachowania tajemnicy — rodzina i znajomi go nie mają,
• dzieci nie powinny tłumaczyć na wizytach,
• jeśli nie możesz przyjść, odwołaj wizytę — w niektórych regionach płaci się za tłumacza przy nieodwołanej wizycie.

Jeśli wolisz rozmawiać z terapeutą mówiącym po polsku, zapytaj o to w swojej przychodni.

Najważniejsze w skrócie

• Objawy trwające kilka tygodni i utrudniające codzienne życie — vårdcentral lub 1177.
• Vårdcentral pomaga przy łagodnej i umiarkowanej depresji i lęku oraz kieruje do psychiatrii.
• Myśli samobójcze lub zagrożenie życia — 112 albo psykiatrisk akutmottagning.
• Tłumacza zamawiasz przy rezerwacji wizyty.

Poradnik opiera się na stronach 1177 o szukaniu opieki psychiatrycznej i o tłumaczu oraz na stronie Regionu Sztokholm o zdrowiu psychicznym.