Oddłużenie osoby prywatnej w Szwecji (skuldsanering) — kto może je dostać, jak złożyć wniosek w Kronofogden i jak przebiega

Oddłużenie (skuldsanering) to pomoc dla osób tak zadłużonych, że nie są w stanie spłacić długów przez wiele lat. Decyzję podejmuje urząd egzekucyjny (Kronofogden). Po przyznaniu oddłużenia nie spłacasz całego długu, tylko ustaloną kwotę — zwykle przez 5 lat. Potem długi objęte oddłużeniem wygasają. Nie jest to rozwiązanie na przejściowe kłopoty finansowe. Poradnik dotyczy całej Szwecji.

Warunki

Według Kronofogden musisz spełnić m.in. te warunki:

• masz tak duże długi, że w żaden sposób nie spłacisz ich przez wiele lat,
• oddłużenie jest rozsądne w twojej sytuacji osobistej i finansowej — urząd bada np. jak i dlaczego powstały długi i co zrobiono, by je spłacać,
• masz główne interesy w Szwecji — np. mieszkasz, pracujesz albo masz długi w Szwecji,
• przy prowadzeniu działalności gospodarczej — finanse firmy muszą być łatwe do zbadania, a w chwili wniosku nie możesz mieć zakazu prowadzenia działalności (näringsförbud).

Kronofogden zaznacza, że wiele młodych dorosłych dostaje odmowę — m.in. dlatego, że mają przed sobą wiele lat na spłatę. Wtedy pomocy warto szukać w gminnym doradztwie budżetowym i dłużnym (zob. niżej).

Przed wnioskiem możesz zrobić test (skuldsaneringstest) na stronie Kronofogden — daje wstępną ocenę szans.

Dwa rodzaje oddłużenia

Osoby, które prowadzą lub prowadziły firmę (i ich bliscy), mogą wybrać jeden z dwóch rodzajów. Oddłużenie dla przedsiębiorców wnioskuje się formularzem.

Jak złożyć wniosek

• Wniosek jest bezpłatny i nie potrzebujesz pełnomocnika.
• E-usługa Ansökan om skuldsanering — logujesz się BankID.
• Albo formularz Ansökan om skuldsanering (KFM 9150) — adres do wysyłki podaje strona Kronofogden.
• Wpisz wszystkie znane długi i oszacuj ich wysokość. Pomogą: ostatnie zeznanie podatkowe i zachowane wezwania do zapłaty. Uwzględnij długi zagraniczne (np. w Polsce), długi wobec rodziny i znajomych, zaległości podatkowe i kredyt studencki.
• Po wysłaniu dostaniesz potwierdzenie. Dodatkowe informacje przesyłasz przez formularz e-mailowy Kronofogden (kategoria Skuldsanering).

Twój udział

Musisz aktywnie współpracować — odpowiadać na pytania o dochody, rodzinę i długi. W trakcie nie zaciągaj nowych długów i płać bieżące koszty: czynsz, prąd, telefon, ewentualne alimenty.

Przebieg krok po kroku

1. Kronofogden bada, czy spełniasz warunki.
2. Jeśli tak — wydaje decyzję o wszczęciu oddłużenia (beslut om att inleda skuldsanering) i ustala miesięczną kwotę. Płacić zaczynasz od razu.
3. Wierzyciele (borgenärer) dostają list z wezwaniem do zgłoszenia roszczeń.
4. Decyzja o wszczęciu oznacza wpis o zaległości płatniczej (betalningsanmärkning) i jest ogłaszana w Post- och Inrikes Tidningar na stronie Bolagsverket.
5. Ok. 6 tygodni po decyzji dostajesz propozycję oddłużenia — zwykle obejmuje wszystkie długi z dnia wszczęcia; wierzyciele mogą się do niej odnieść.
6. Decyzja ostateczna określa plan spłat. Przy życiu na minimum egzystencji (existensminimum) możliwa jest decyzja bez planu spłat (wyjątek: oddłużenie przedsiębiorców — tam zawsze coś się płaci).
7. Po zakończeniu długi objęte oddłużeniem wygasają.

Skutki w trakcie

• Przez cały okres żyjesz na minimum egzystencji i masz betalningsanmärkning.
• Bank może zamknąć limit kredytowy w koncie po decyzji o wszczęciu.
• Ewentualne zajęcie wynagrodzenia (löneutmätning) ustaje po decyzji o wszczęciu.

Oddłużenie a upadłość (konkurs)

Według sądów szwedzkich osoba prywatna może też złożyć w sądzie rejonowym (tingsrätt) wniosek o upadłość (konkurs). Różnica jest duża: po upadłości osoba prywatna m.in. nie może zawierać umów ani prowadzić działalności, a długi nie wygasają — niespłaceni wierzyciele mogą dochodzić ich dalej. Dlatego osoby prywatne zwykle najpierw wnioskują o skuldsanering.

Bezpłatna pomoc

Gmina (kommun) oferuje bezpłatne doradztwo budżetowe i dłużne (budget- och skuldrådgivning) — przed, w trakcie i po oddłużeniu: pomoc w ustaleniu wszystkich długów, obliczeniu kosztów mieszkania czy budżetu. Doradców obowiązuje tajemnica. Dane kontaktowe znajdziesz na stronie Konsumentverket (hallakonsument.se).

Najważniejsze w skrócie

• Skuldsanering przyznaje Kronofogden osobom, które nie spłacą długów przez wiele lat.
• Wniosek bezpłatny, bez pełnomocnika — e-usługa z BankID lub formularz KFM 9150; wpisz też długi w Polsce.
• Spłata zwykle 5 lat (czerwiec i grudzień bez płatności), potem objęte długi wygasają.
• Od decyzji o wszczęciu: betalningsanmärkning, koniec zajęcia pensji, płacenie od razu.
• Pomoc: gminne doradztwo budżetowe i dłużne.

Poradnik opiera się na stronach Kronofogden i Sveriges Domstolar.