Jak działa system opieki zdrowotnej w Szwecji i czym są regiony (region) — kto za co odpowiada

Opieka zdrowotna w Szwecji to wspólna odpowiedzialność państwa, regionów i gmin. Największą część opieki prowadzą regiony (region), dlatego zasady, organizacja i opłaty różnią się w zależności od regionu, w którym mieszkasz.

Kto za co odpowiada?

Regiony współpracują w ramach sześciu regionów opieki zdrowotnej (sjukvårdsregioner), z których każdy ma co najmniej jeden szpital regionalny.

Przepisy i finansowanie

• Główne ustawy: ustawa o opiece zdrowotnej (hälso- och sjukvårdslagen, HSL), ustawa o pacjencie (patientlagen, PL) i ustawa o bezpieczeństwie pacjenta (patientsäkerhetslagen, PSL).
• Opiekę finansują głównie regiony i gminy z własnych podatków, z dotacjami państwa. Opłaty pacjentów pokrywają mniejszą część kosztów.

Gdzie szukać pomocy?

1. Przychodnia — vårdcentral. Zwykle pierwszy punkt kontaktu, najbliżej domu. Może się też nazywać hälsocentral, husläkarmottagning albo familjeläkarmottagning. Jest otwarta w dni robocze w ciągu dnia i zwykle trzeba umówić wizytę.
2. Telefon 1177. Gdy nie wiesz, gdzie szukać pomocy, zadzwoń pod 1177 — pielęgniarka doradzi. W niektórych regionach rozmowa jest możliwa po angielsku lub w innych językach.
3. Pilna pomoc wieczorem i w weekend — przychodnie dyżurne (närakut, jourmottagning — nazwy zależą od regionu).
4. Izba przyjęć (akutmottagning) w szpitalu — czynna całą dobę, najciężej chorzy są przyjmowani pierwsi.
5. 112 — gdy sprawa jest bardzo pilna albo zagrożone jest życie.

Specjaliści i opieka dla dzieci

• Do specjalisty (np. dermatologa czy psychiatry) zwykle potrzebne jest skierowanie (remiss) z vårdcentral. Czas oczekiwania bywa długi.
• Barnavårdscentral (BVC) zajmuje się dziećmi do 6 lat, m.in. szczepieniami. Ungdomsmottagning przyjmuje młodzież w wieku 13–25 lat.
• Opieka nad dziećmi i młodzieżą jest często bezpłatna, także stomatologiczna.

Ile kosztuje wizyta?

Opłaty zależą od rodzaju opieki, wieku i tego, czy mieszkasz w Szwecji, a ustalają je regiony — nie ma jednej stawki dla całego kraju. Stomatologia jest często droższa niż inna opieka, więc zapytaj o koszt przed wizytą. Aktualne opłaty w twoim regionie znajdziesz na 1177.se po wybraniu regionu na górze strony.

Prawa pacjenta

• Tłumacz — jeśli nie mówisz po szwedzku, możesz mieć prawo do bezpłatnego tłumacza. Zgłoś to w placówce przed wizytą.
• Tajemnica — cały personel, także tłumacze i pracownicy aptek, jest objęty obowiązkiem zachowania tajemnicy.
• Tożsamość — przy wizycie podaj imię, nazwisko i dane identyfikacyjne, a jeśli masz, zabierz dokument tożsamości.

Poradnik opiera się na informacji 1177 o tym, jak działa opieka zdrowotna w Szwecji, oraz na opracowaniu Sveriges Kommuner och Regioner (SKR) o podziale odpowiedzialności w opiece zdrowotnej.