Wybory w Szwecji — gdzie może głosować osoba z polskim obywatelstwem: gmina, region i Parlament Europejski

W Szwecji odbywają się cztery rodzaje wyborów: do parlamentu (riksdagsvalet), do rady regionu (regionvalet), do rady gminy (kommunvalet) i do Parlamentu Europejskiego (EU-valet). Zasady prawa głosu opisuje urząd wyborczy (Valmyndigheten). We wszystkich wyborach trzeba mieć ukończone 18 lat najpóźniej w dniu wyborów. Poradnik dotyczy całej Szwecji.

Przegląd: w których wyborach głosujesz

Wybory do gminy i regionu

Jako obywatel UE (a także Islandii lub Norwegii) masz prawo głosu w wyborach do rady gminy i regionu, jeśli:

• najpóźniej w dniu wyborów masz ukończone 18 lat,
• masz meldunek (folkbokföring) w danej gminie i regionie.

Nie ma okresu oczekiwania — wymóg co najmniej 3 lat meldunku w Szwecji dotyczy tylko obywateli państw spoza UE, Islandii i Norwegii oraz bezpaństwowców.

Bez zgłoszenia

O prawie głosu decydują dane w rejestrze ludności Skatteverket (folkbokföringsregister) na 30 dni przed dniem wyborów. Osoby uprawnione trafiają automatycznie do spisu wyborców (röstlängd) — w wyborach do gminy i regionu nie musisz się zgłaszać. Dlatego ważne jest, by mieć aktualny adres w folkbokföring.

Wybory do Riksdagu

W wyborach do parlamentu Szwecji głosują tylko osoby, które mają obywatelstwo szwedzkie i mają lub miały meldunek w Szwecji. Obywatele innych państw UE nie mają tu prawa głosu.

Wybory do Parlamentu Europejskiego

• Według ustawy wyborczej (vallag, 1 rozdz. 4 §) obywatel UE, który ma prawo głosu w wyborach do rady gminy i regionu i nie głosuje w innym państwie UE, ma prawo głosu w wyborach do Parlamentu Europejskiego w Szwecji.
• Valmyndigheten wymaga przy tym zgłoszenia do szwedzkiego spisu wyborców najpóźniej 30 dni przed dniem wyborów. Można być w spisie tylko jednego państwa UE — możesz wybrać, czy głosujesz w Szwecji, czy w Polsce.
• Po wpisaniu do szwedzkiego spisu Valmyndigheten informuje o tym państwo twojego obywatelstwa, a ono skreśla cię ze swojego spisu.

Jak się zgłosić

• Przed wyborami do Parlamentu Europejskiego Valmyndigheten wysyła list do wszystkich obywateli innych państw UE z meldunkiem w Szwecji (na adres z folkbokföring) — z formularzem zgłoszenia do spisu albo rezygnacji.
• Formularz Anmälan till den svenska röstlängden för val till Europaparlamentet jest też do pobrania na val.se. Wysyłasz go do urzędu wojewódzkiego (länsstyrelsen) właściwego dla miejsca zamieszkania — adresy są na stronie länsstyrelsen.
• Po zgłoszeniu pozostajesz w szwedzkim spisie, dopóki nie poprosisz o skreślenie (formularz rezygnacji, utträde) — też najpóźniej 30 dni przed wyborami.
• Pytania możesz kierować do länsstyrelsen w swoim regionie.

Najważniejsze w skrócie

• Wybory do gminy i regionu: głosujesz automatycznie, jeśli masz 18 lat i meldunek w danej gminie i regionie — bez okresu oczekiwania.
• Riksdag: tylko obywatele Szwecji.
• Parlament Europejski: zgłoszenie do szwedzkiego röstlängd najpóźniej 30 dni przed wyborami; głosujesz albo w Szwecji, albo w Polsce.
• O prawie głosu decydują dane w folkbokföring na 30 dni przed wyborami — zadbaj o aktualny adres.

Poradnik opiera się na stronach Valmyndigheten i tekście ustawy vallag opublikowanym przez Sveriges riksdag.