Delegowanie pracownika z Polski do Szwecji — zaświadczenie A1 i obowiązki pracodawcy

Delegowanie to sytuacja, w której polska firma wysyła swojego pracownika do pracy w Szwecji na określony czas. Pracownik dalej pracuje dla polskiego pracodawcy. Trzeba tu rozróżnić dwie sprawy: ubezpieczenie społeczne (zaświadczenie A1 z ZUS) i szwedzkie prawo pracy (zgłoszenie w Arbetsmiljöverket).

Ubezpieczenie: zaświadczenie A1 z ZUS

Pracownik delegowany zostaje ubezpieczony w Polsce, jeśli spełnione są warunki.

Jak ZUS ocenia działalność firmy

ZUS bierze pod uwagę kryteria z Decyzji A2, m.in.:

• gdzie firma ma siedzibę i administrację,
• ilu pracowników administracji pracuje w Polsce, a ilu za granicą,
• gdzie rekrutuje pracowników delegowanych,
• gdzie zawiera większość umów z klientami i jakie prawo w nich obowiązuje,
• ile umów wykonuje w Polsce,
• jakie ma obroty w każdym kraju.

Według ZUS obrót w Polsce na poziomie około 25% można uznać za wystarczający. Niższy obrót wymaga dokładniejszej analizy.

Jak liczyć 24 miesiące

• Jeśli zmienia się kraj delegowania, 24 miesiące liczą się od nowa.
• Jeśli ten sam pracownik ma być znów delegowany przez tę samą firmę do tego samego kraju, potrzebna jest co najmniej 2-miesięczna przerwa między delegowaniami.

Wniosek o A1

Pracodawca składa wniosek przez PUE ZUS w „Kreatorze wniosku o wydanie zaświadczenia A1”. Jeśli pracownik przed delegowaniem mieszkał w Polsce, ale nie był ubezpieczony, pracodawca dołącza Informację US-55.

Prawo pracy: zgłoszenie w Arbetsmiljöverket

Niezależnie od A1 pracodawca ma obowiązki w Szwecji.

1. Zgłoś delegowanie w e-usłudze Anmäl utstationering w Arbetsmiljöverket przed pierwszym dniem pracy pracownika w Szwecji. Zmiany zgłaszasz w tej samej e-usłudze.
2. Wyznacz osobę kontaktową (kontaktperson).
3. Przekaż dokumentację zgłoszenia szwedzkiemu zleceniodawcy (tjänstemottagare) w terminie.

Kierowców w transporcie drogowym zgłasza się inaczej, przez unijny system IMI.

Szwedzkie warunki pracy

Pracodawca musi przestrzegać szwedzkich przepisów i układów zbiorowych o:

• bezpieczeństwie i higienie pracy,
• dyskryminacji,
• czasie pracy,
• urlopie,
• urlopie rodzicielskim,
• wynagrodzeniu,
• podatkach.

Po 12 miesiącach

Po 12 miesiącach pracownik delegowany dostaje prawie te same warunki zatrudnienia co porównywalni pracownicy szwedzcy. Okresy kolejnych pracowników na tym samym stanowisku i w tym samym miejscu sumują się.

Pracodawca może przedłużyć ten termin do 18 miesięcy. Wysyła wtedy e-mail na arbetsmiljoverket@av.se z danymi firmy, zleceniodawcy, miejsca pracy, pracownika, datami i uzasadnieniem, najpóźniej w dniu, w którym pracownik osiąga 12 miesięcy.

Uwaga: limit 24 miesięcy dotyczy ubezpieczenia społecznego (A1), a limit 12 lub 18 miesięcy dotyczy szwedzkich warunków zatrudnienia. To dwie różne zasady.

Kary

Łącznie mogą to być maksymalnie trzy takie opłaty. Przy niepełnym lub błędnym zgłoszeniu Arbetsmiljöverket może nakazać poprawkę pod groźbą grzywny (vite).

Arbetsmiljöverket wydaje broszurę „Information om utstationering” (ADI 712) także po polsku.

Agencje pracy

Jeśli pracownika deleguje agencja pracy tymczasowej (bemanningsföretag), musi mu zapewnić warunki co najmniej takie, jakie miałby przy zatrudnieniu bezpośrednio u zleceniodawcy. Nie może też zabraniać pracownikowi przejścia do zleceniodawcy ani pobierać za to opłat.

Poradnik opiera się na stronie ZUS „Pracownicy delegowani” oraz na stronie Arbetsmiljöverket o obowiązkach pracodawcy przy delegowaniu.